درآمد شرح حال مؤلف حسام‌السلطنه فرزند عباس ميرزا ، از چهرگان برجستهء قاجارى در نيمهء دوم قرن سيزدهم هجرى است كه تا پايان عمر ، داراى مناصب متعدد و حكمرانى ايالات مختلف بوده است . مهمترين حادثهء زندگى وى ، فتخ هرات است كه با توطئهء خائنانه ميرزا آقاخان نورى ، صدر اعظم وقت ، ماجرا ، منجر به جدايى هرات از ايران شد . حسام‌السلطنه قهرمان اين ماجراست . دربارهء وى گفته شده است كه وى قوىترين و برجسته‌ترينِ فرزندان عباس ميرزا است و اين از مجموع مناصبى كه به وى واگذار شده به دست مىآيد . در اينجا دو متن بلند و كوتاه ، يكى از مهدى بامداد و ديگرى از محبوبى اردكانى ، در شرح حال حسام‌السلطنه مىآوريم . بامداد دربارهء او مىنويسد : سلطان مراد ميرزا حسام‌السلطنه پسر سيزدهم عباس ميرزا نايب‌السلطنه « 1 » در ربيع‌الثانى 1233 هجرى قمرى متولد و در دوم جمادىالاولى 1300 ق . درگذشت و در

--> ( 1 ) . سلطان مراد ميرزا در جلد سوم منتظم ناصرى و همچنين در جلد نهم روضةالصفاء پسر يازدهم عباس ميرزا نايب السلطنه نوشته شده و در جلد قاجاريه ناسخ‌التواريخ پسر سيزدهم ذكر شده است .